Krótka informacja o Kociewiu

Nazwa „Kociewie” na karty historii trafiła 10 lutego 1807 roku, gdy podpułkownik tworzących się wojsk polskich Józef Hurtig meldował z Nowego nad Wisłą generałowi Janowi Henrykowi Dąbrowskiemu, że posyła na północ dwa patrole: jeden w kierunku Starogardu, drugi ku „Gociewiu”. Kolejne zapisy pojawiły się dopiero w latach 60. XIX wieku dzięki Florianowi Ceynowie, który kilkanaście razy odnotował określenie „Koczevija” oraz „Koczevjôków”. W ciągu następnych kilkunastu lat nazwa ta weszła do powszechnego użytku.

Obecnie obszar Kociewia określają głównie granice językowe wyznaczone na początku XX wieku przez Kazimierza Nitscha. Wyróżnił on Kociewie „pierwotne”  – w okolicach Pelplina oraz „rozszerzone” – cały obszar występowania charakterystycznego, zdecydowanie różniącego się od sąsiednich, dialektu, nazwanego przez niego kociewskim. Podzielił też Kociewie, ze względów językowych, na północne (między Tczewem a Skarszewami), środkowe (nad Wierzycą) oraz południowe (między Brdą a Wisłą).

Owo „rozszerzone Kociewie”, zatwierdzone w nauce przez K. Nitscha i rozpoznawane kolejnymi badaniami językoznawców, lokalizuje się w następujących granicach, wyznaczających jednocześnie zasięg dialektu kociewskiego: na północy od nadwiślańskiej wsi Czatkowy, przez Kolnik, Sobowidz, Trąbki Wielkie, Wysin, następnie skręcając granica biegnie przez Liniewo, Polaszki, Foshutę, Wieck, Konarzyny, Czarną Wodę, Szlachtę, Lińsk, Trzebieciny, Lniano, by przez Franciszkowo, Bukowiec wrócić nad Wisłę w Grucznie pod Świeciem. Wschodnią granicę wytycza Wisła. Podkreślić jednak trzeba, że granica ta opiera się głównie na badaniach z lat 50. XX wieku i należy brać pod uwagę znaczne zmiany językowe, jakie dokonały się na Pomorzu w przeciągu ostatnich 60 lat.